موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی غیر دولتی شاندیز کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری 2981-1694 مقالات آماده انتشار 2026 08 26 The Interactive Effect of Investor Sentiment and Economic Policy Uncertainty on Stock Market Returns in Iran تحلیل اثر متقابل احساسات سرمایه‌گذار و نااطمینانی سیاست اقتصادی بر بازده بازار سهام در ایران 251730 10.22034/necsbm.2026.576639.1228 FA محمدرضا ناظریان دانشجوی کارشناسی‌ارشد رشته حسابداری دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه گیلان، رشت، ایران.، شهر، کشور صالح طاهری بازخانه استادیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-3160-8890 غلامرضا محفوظی دانشیار گروه حسابداری دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article Financial market performance in developing economies such as Iran is persistently shaped by the interplay between macro-level uncertainty and investor sentiment. Understanding the roots of stock return variation poses a fundamental challenge: are these fluctuations driven by economic policy ambiguity, or do they arise from herding behavior the collective, emotionally charged chasing of trends and the market’s internal feedback? This study investigates the dynamic relationships among economic policy uncertainty, investor sentiment (proxied by trading turnover as an indicator of emotional behavior), the exchange rate, and stock market returns. We employ monthly time-series data spanning 2007 to 2026 and a vector autoregression approach.<br><br>Impulse response functions and variance decompositions reveal that economic policy uncertainty shocks exert no significant and lasting effect on stock returns a finding that may reflect the market’s role as an inflation hedge, preserving asset values amid economic instability. By contrast, exchange rate and investor sentiment shocks generate a positive but short-lived return response that is rapidly absorbed. Causality tests and variance decompositions further indicate that the bulk of return variation is explained by the market’s own internal dynamics, and that a unidirectional causal relationship runs from stock returns to investor sentiment. This confirms the behavioral feedback hypothesis, in which past profitability fuels trader optimism and excitement. Consequently, in the Tehran Stock Exchange, behavioral channels and liquidity flows play a more prominent role than fundamental policy variables in explaining return dynamics. عملکرد بازارهای مالی در اقتصادهای در حال توسعه نظیر ایران، همواره تحت تأثیر تقابل نااطمینانی‌های کلان و هیجانات سرمایه‌گذاران قرار دارد. درک ریشه تغییرات بازده سهام چالشی بنیادین است؛ آیا این نوسانات ناشی از ابهامات سیاست اقتصادی است، یا محصول رفتار توده‌وار معامله‌گران (پیروی جمعی و هیجانی از روندها) و بازخوردهای درونی بازار است؟ پژوهش حاضر به واکاوی روابط پویا میان نااطمینانی سیاست اقتصادی، احساسات سرمایه‌گذار (با استفاده از شاخص گردش معاملات به عنوان نماگر رفتار هیجانی)، نرخ ارز و بازده بازار سهام می‌پردازد. بدین منظور، از داده‌های سری زمانی ماهانه طی دوره ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۴ و رهیافت خودرگرسیون برداری استفاده شد.<br><br>یافته‌های توابع واکنش آنی و تجزیه واریانس نشان داد که شوک‌های نااطمینانی سیاست اقتصادی تأثیر معنادار و پایداری بر سطح بازدهی بازار سهام ندارند؛ یافته‌ای که می‌تواند ناشی از نقش بازار سهام به عنوان پناهگاه تورمی (حفظ ارزش دارایی در برابر بی‌ثباتی‌های اقتصادی) باشد. در مقابل، شوک‌های نرخ ارز و احساسات سرمایه‌گذار منجر به واکنش مثبت اما کوتاه‌مدت در بازدهی می‌شوند که سریعاً تعدیل می‌گردد. نتایج آزمون علیت و تجزیه واریانس حاکی از آن است که بخش اعظم تغییرات بازدهی توسط پویایی‌های درونی خود بازار توضیح داده می‌شود و یک رابطه علیت یک‌سویه از سمت بازده بازار به احساسات سرمایه‌گذار وجود دارد. این امر تأییدکننده فرضیه بازخورد رفتاری است که در آن سودآوری‌های گذشته، محرک خوش‌بینی و هیجان معامله‌گران می‌شوند. بر این اساس، در بورس تهران کانال‌های رفتاری و جریان نقدینگی نقش پررنگ‌تری نسبت به متغیرهای بنیادین سیاست‌گذاری در توضیح روند بازدهی ایفا می‌کنند.