کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری

کاوش های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری

ارزیابی تحمل ریسک مالی سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
جواد دربان فولادی 1
وحیده طبسی لطف آبادی 2
1 دکتری حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
2 استادیار گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی تابران، مشهد، ایران
10.22034/necsbm.2024.462684.1060
چکیده
ارزیابی ریسک همواره یکی از فرآیندهای تصمیم‌گیری‌های مالی در هر بازاری تلقی می‌شود که بدلیل عدم امکان پیش‌بینی تمامی علل موثر در بازار، معمولاً با چالش زیادی برای سرمایه‌گذاران همراه است. تحمل ریسک به عنوان مبنای ذهنی و عملکردی در سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود که به دلیل آمیخته بودن با ویژگی‌های فردی در شرایط مشابه ممکن است از تفاوت‌های محسوسِ بازده برای سرمایه‌گذاران برخوردار باشد. هدف این پژوهش ارزیابی تحمل ریسک مالی سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر روش‌شناسی توسعه‌ای و کیفی است لذا از فرآیندهای تحلیل متن‌کاوی بهره برده شد تا ابتدا پژوهش‌های مرتبط با حوزه‌ی ارزیابیِ تحملِ ریسک مالی تعیین و سپس مولفه‌ها و مضامینِ مرتبط با آن تعیین شود. همچنین در ادامه از تحلیل دلفی برای تعیین حدِ اجماع نظری استفاده شد تا پس از آن چارچوب نظری پژوهش ارائه شود. نتایج پژوهش از وجود دو مولفه‌ی اصلیِ محرک‌های ذهنی و رفتاری تحمل ریسک مالی سرمایه‌گذاران حکایت داشت که طی دو مرحله تحلیل دلفی مجموعاً ۱۲ مضمون به عنوان مولفه‌های اصلی پژوهش شناسایی شدند.
کلیدواژه‌ها
تحمل ریسک
محرک‌های ذهنی
محرک‌های رفتاری
نگرش شناختی بازار
بازار سرمایه

موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment of financial risk tolerance of investors in the capital market

نویسندگان English

Javad Darban Fooladi 1
Vahideh Tabasi Lotfabadi 2
1 Ph.D in accounting, Shahrood branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran
2 Assistant professor, Department of Management, Tabaran Institute of Higher Education, Mashhad, Iran.
چکیده English

Risk assessment is always considered one of the financial decision-making processes in any market, which is usually associated with significant challenges for investors due to the impossibility of predicting all effective factors in the market. Risk tolerance is considered as a mental and functional basis in investment, which, due to its integration with individual characteristics in similar conditions, may result in noticeable differences in returns for investors. The aim of this research is to evaluate the financial risk tolerance of investors in the capital market. The present research is qualitative and methodologically developmental, therefore text analysis processes were utilized to first identify research related to financial risk tolerance assessment and then determine its components and themes. Furthermore, a Delphi analysis was used to determine the theoretical consensus boundary so that a theoretical framework for the research could be presented thereafter. The results of the study indicated the existence of two main components of cognitive and behavioral drivers of financial risk tolerance of investors, identifying a total of 12 themes as the main components of the research through two stages of Delphi analysis.

کلیدواژه‌ها English

Risk tolerance
Mental stimuli
Behavioral stimuli
Cognitive attitude of the market
capital market
آقاسی، سعید، آقاسی، احسان و بیگلری، سحر (1395). بررسی رابطه تحمل ریسک مالی و ویژگی‌های سرمایه‌گذاران (هوش مالی، مهارت مدیریت مالی، ثروت) براساس مدل بومی‌شده دونالد مطالعه موردی: بورس اوراق بهادار تهران. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 9(31)، 21-33. http://noo.rs/3bk9o
ابراهیمی سروعلیا، محمدحسن و صابونچی، امین (1398). نقش عوامل جمعیت شناختی در تبیین تحمل ریسک سرمایه‌گذاران حقیقی و رفتار ریسک‌پذیری آنان. دانش سرمایه‌گذاری، 8(32)، 217-234. https://sid.ir/paper/408506/fa
برآسود، مهدی و زمردیان، غلامرضا (1398). بررسی رفتار سرمایه‌گذاران در انتخاب پرتفوی سهام (رویکرد مالی کلاسیک یا رویکرد مالی رفتاری). دانش سرمایه‌گذاری، 8(29 )، 101-114. https://sid.ir/paper/188158/fa
حمیدیان، نرگس، عربصالحی، مهدی و امیری، هادی (1399). بررسی واکنش سرمایه‌گذاران به سود غیرمنتظره در شرایط عدم‌‌‌اطمینان‌ بازار. مدیریت دارایی و تأمین مالی، 8(1) 41-56.https://doi.org/10.22108/amf.2018.104187.1116
درخشنده، سیدهادی و احمدی، سیدعلی (1396). ارزیابی نقش باورهای سرمایه‌گذاران بر جهت‌گیری قیمت و حجم معاملات در بازار سرمایه. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، 10(33)، 51-63. https://sid.ir/paper/200098/fa
رحمانی، عبدالله، وزیری‌نژاد، رضا، احمدی‌نیا، حسن و رضائیان، محسن (۱۳۹۹). مبانی روش‌شناختی و کاربردهای روش دلفی: یک مرور روایی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۱۹(۵)، ۵۱۵-۵۳۸. http://journal.rums.ac.ir/article-1-5107-fa.html
سعیدی، علی و فرهانیان، سیدمحمدجواد (۱۳۹۱). مبانی اقتصاد و مالی رفتاری. تهران، انتشارات شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس.
فدایی، علی، علیرضایی، ابوتراب، هاشم‌زاده‌خوراسگانی، غلامرضا و فتحی‌هفشجانی، کیامرث (1400). مدیریت ریسک مالی در صنعت خودروسازی با رویکرد تحلیل شبکه‌ای فازی. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، 12(47)، 331-344. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22519165.1400.12.47.15.3
کفاش پنجه‌شاهی، محمد و برزیده، فرخ (1396). تأثیر عملکرد گذشته سرمایه‌گذاران بر قیمت سهام براساس نظریه چشم‌انداز. دانش سرمایه‌گذاری، 6(23)، 39-54. https://www.magiran.com/p1749402
Ahmad, F. (2020). Personality traits as predictor of cognitive biases: moderating role of risk-attitude. Qualitative Research in Financial Markets, 12(4), 465-484. https://doi.org/10.1108/QRFM-10-2019-0123
Asad, H., Toqeer, I. & Mahmood, K. (2021). A qualitative phenomenological exploration of social mood and investors’ risk tolerance in an emerging economy. Qualitative Research in Financial Markets, https://doi.org/10.1108/QRFM-01-2021-0006
Attri, R., Dev, N., & Sharma, V. (2013). Interpretive Structural Modelling (ISM) approach: An Overview. Research Journal of Management Sciences, 2(2), 3-8. https://www.isca.in/IJMS/Archive/v2/i2/2.ISCA-RJMS-2012-054.php
Barberis, N. Huang, M. & Santos, T. (2001). Prospect theory and asset prices. Quarterly Journal of Economics, CXVI (1), 1–53. https://doi.org/10.1162/003355301556310
Chen, D. (2018). Risk aversion decomposition and the impact of monetary policy surprises on aggregate tail risk aversion. Journal of Risk Finance, 19(2), 564-590. https://doi.org/10.1108/JRF-03-2018-0031
Danthine, J. & Donaldson, J. (2015). Intermediate Financial Theory. Lausanne: Elsevier.
Dinç Aydemir, S. & Aren, S. (2017). Do the effects of individual factors on financial risk-taking behavior diversify with financial literacy? Kybernetes, 46(10), 1706-1734. https://doi.org/10.1108/K-10-2016-0281
Kumari, S., Chandra, B. & Pattanayak, J.K. (2020). Personality traits and motivation of individual investors towards herding behaviour in Indian stock market. Kybernetes, 49(2), 384-405. https://doi.org/10.1108/K-11-2018-0635
Lathief, J.T.A., Kumaravel, S.C., Velnadar, R., Vijayan, R.V. & Parayitam, S. (2024). Quantifying Risk in Investment Decision-Making. Journal of Risk and Financial Management, 17(2), 82. https://doi.org/10.3390/jrfm17020082
Malone, D. W. (2014). An introduction to the application of interpretive structural modeling. Proceedings of the IEEE, 63(3), 397-404.
Muktadir-Al-Mukit, D. (2020). Do sociodemographic factors have influence on risk tolerance level of stock market investors? An analysis from a developing country perspective. South Asian Journal of Business Studies,  https://doi.org/10.1108/SAJBS-11-2019-0193
Rahman, M. (2020). Propensity toward financial risk tolerance: an analysis using behavioural factors, Review of Behavioral Finance, 12(3), 259-281. https://doi.org/10.1108/RBF-01-2019-0002
Ramesh, A., Banwet, D.K., Shankar, R. (2010). Modeling the Barriers of Supply Chain Collaboration. Journal of Modelling in Management, 5(2), 176–193. http://dx.doi.org/10.1108/17465661011061014
Sewell, M. (2010). Behavioural Finance. Working Paper, University of Cambridge. Cambridge, U.K.
Singh, M. D., & Kant, R. (2011). Knowledge management barriers: An interpretive structural modeling approach. International Journal of Management Science and Engineering Management, 3(2), 10. http://www.worldacademicunion.com/journal/MSEM/msemVol03No02paper05.pdf
Song, Y., Li, X.Y., Li, Y. & Hong, X. (2021). Risk investment decisions within the deterministic equivalent income model. Kybernetes, 50(2), 616-632. https://doi.org/10.1108/K-04-2019-0275
Wahl, I., Kirchler, E., & Walla, P. (2020). RIsk Screening on the Financial Market (RISC-FM): A tool to assess investors’ financial risk tolerance. Cogent Psychology, 7(1), 228-254. https://doi.org/10.1080/23311908.2020.1714108
Wasiuzzaman, S. & Edalat, S. (2016). Personality, risk tolerance and social network use: an exploratory study. Managerial Finance, 42(6): 536-552. https://doi.org/10.1108/MF-05-2015-0159
Wasiuzzaman, S., Chong, L.L. & Ong, H.B. (2021). Influence of perceived risks on the decision to invest in equity crowdfunding: a study of Malaysian investors. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, https://doi.org/10.1108/JEEE-11-2020-0431
Yang, S., & Zhang, H. (2018). Text mining of Twitter data using a latent Dirichlet allocation topic model and sentiment analysis. International Journal of Computer and Information Engineering, 12(7), 525-529. https://doi.org/10.5281/zenodo.1317350
Yao, Zh., Rabbani, A., G. (2021). Association between investment risk tolerance and portfolio risk: The role of confidence level. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 30(1), 283-304. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2021.100482

  • تاریخ دریافت 24 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 02 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 04 شهریور 1403