تاثیر محیط سیاسی و فرصت‌های رشد بر رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی و عملکرد مالی شرکت‌ها

دریائی, عباسعلی; میره کی, محسن

doi:10.22034/necsbm.2025.522939.1122

تاثیر محیط سیاسی و فرصت‌های رشد بر رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی و عملکرد مالی شرکت‌ها

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

عباسعلی دریائی ¹

محسن میره کی ²

¹ دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، ایران

² دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) ، قزوین، ایران

10.22034/necsbm.2025.522939.1122

چکیده

این مطالعه به بررسی رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت و عملکرد مالی شرکت‌ها می‌پردازد و نقش تعدیلگر ارتباطات سیاسی و فرصت‌های رشد را در این رابطه تحلیل می‌کند. در این پژوهش، نمونه‌ای شامل 113 شرکت از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سال‌های 1393 تا 1402 انتخاب شد. یافته‌ها نشان داد که مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها به‌طور مستقیم و مثبت بر عملکرد مالی آن‌ها تأثیر دارد. با این حال، ارتباطات سیاسی تأثیر تعدیل‌گر قابل توجهی بر این رابطه ندارد. در مقابل، فرصت‌های رشد به‌عنوان یک عامل تعدیل‌گر مهم شناخته شدند، به طوری که در صنایع با فرصت‌های رشد بالا، تأثیر مسئولیت اجتماعی بر عملکرد مالی به‌طور قابل توجهی تقویت می‌شود. این یافته‌ها بر اهمیت بهره‌برداری از فرصت‌های رشد در راستای تقویت استراتژی‌های مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و بهبود عملکرد مالی تأکید دارند. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که شرکت‌ها باید در محیط‌های با فرصت‌های رشد بالا از مسئولیت اجتماعی به‌عنوان ابزاری برای افزایش مزیت رقابتی و بهبود عملکرد مالی خود بهره ببرند.

کلیدواژه‌ها

مسئولیت‌پذیری اجتماعی

عملکرد مالی

ارتباطات سیاسی

فرصت‌های رشد

موضوعات

حسابداری

عنوان مقاله English

The impact of political environment and growth opportunities on the relationship between corporate social responsibility and financial performance

نویسندگان English

Abbas ali Daryaei ¹

Mohsen Mirehki ²

¹ Associate Professor, Department of Accounting, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University of Qazvin, Iran

² Ph.D student, Accounting, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran

چکیده English

This study examines the relationship between corporate social responsibility and financial performance of firms and analyzes the moderating role of political connections and growth opportunities in this relationship. This study selected a sample of 113 companies listed on the Tehran Stock Exchange between 2014 and 2024. The findings showed that corporate social responsibility has a direct and positive effect on their financial performance. However , political connections do not have a significant moderating effect on this relationship . In contrast, growth opportunities were identified as an important moderating factor, such that in industries with high growth opportunities , the effect of social responsibility on financial performance is significantly strengthened. These findings highlight the importance of exploiting growth opportunities in order to strengthen corporate strategies. Corporate social responsibility and improving financial performance are emphasized. Finally, this study suggests that companies should use social responsibility as a tool to increase competitive advantage and improve their financial performance in environments with high growth opportunities.

کلیدواژه‌ها English

Social responsibility

financial performance

political connections

growth opportunities

اسمعیلی، حلیمه و یعقوبی، الهه. (1400). عوامل مؤثر بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری. 5(17)، 128-113. https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/839

امیدوار، علیرضا. (1384). سیاست گذاری حکومت در ترویج مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، رشته سیاست گذاری عمومی، دانشگاه تهران.

بادآورنهندی، یونس، و تقی زاده خانقاه، وحید. (1397). تأثیر ارتباطات سیاسی بر سرمایه گذاری بیشتر از حد و عملکرد شرکت. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 25(2)، 181-198. https://doi.org/10.22059/acctgrev.2018.252255.1007834

برادران حسن زاده، رسول، ابیضی، عیسی، و نامور، رامین. (1398). تاثیر ارتباطات سیاسی بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت با تاکید بر رقابت بازار محصول. پژوهش های تجربی حسابداری، 9(33)، 301-325. https://doi.org/10.22051/jera.2018.19587.1980

بزرگ اصل، موسی، ابراهیمی نوده، محمد و یاراحمدی، جاوید.(1401) تأثیر ارتباطات سیاسی بر میزان سرمایه گذاری شرکت ها و کارایی آن. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 75(19) ، 69-94

https://www.doi.org/10.22054/qjma.2022.63860.2318

جامعی، رضا، عزیزی، بنیامین، و کرمی، رعنا. (1398). بررسی تاثیر چرخه عمر بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت‌ها با توجه بر نقش تعدیگر منابع و قابلیت های مالی سازمانی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. حسابداری ارزشی و رفتاری، 4(7)، 241-269. http://www.doi.org/10.29252/aapc.4.7.241

جنت مکان، حسین، حمیدیان، محسن، و حاجیها، زهره. (1400). تاثیر ارتباط سیاسی شرکت ها بر شاخص های عملکرد مدیریت مبتنی بر ارزش و کارایی عملیاتی. پژوهش های تجربی حسابداری، 11(41)، 47-78. https://doi.org/10.22051/jera.2020.28428.2556

شقاقی، محدثه و مشایخ، شهناز(1402). رابطه بین بیش اعتمادی مدیریت، مسئولیت پذیری اجتماعی، عملکرد شرکت و محدودیت های مالی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 60(15)، 79-106. https://www.magiran.com/p2653960

صادقی، حامد و دریائی، عباسعلی.(1400). اثر سوگیری رفتاری سرمایه‌گذاران بر بازده عرضه اولیه عمومی: نقش تعدیلگر کیفیت حسابرسی و رشد شرکت. چشم انداز مدیریت مالی، 11(35)، 39-65. https://doi.org/10.52547/jfmp.11.35.39

گنجی، حمیدرضا و جهاندوست مرغوب، مهران.(1402). رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی و اهرم مالی شرکت. فصلنامه تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 59(15)، 121-140. https://www.magiran.com/p2663479

فرجی، امید، جنتی دریاکناری، فاطمه، منصوری، کفسان، و یونسی مطیع، فاطمه. (1399). مسئولیت پذیری اجتماعی و ارزش شرکت: نقش تعدیلگر مدیریت سود. مدیریت سرمایه اجتماعی، 7(1)، 25-58. https://doi.org/10.22059/jscm.2019.276161.1792

محمدزاده سالطه، حیدر. ( 1395). تاثیر فرصت‌های سرمایه‌گذاری، رشد شرکت و بهره‌وری سرمایه بر عملکرد شرکت در بازار ایران. مدیریت بهره‌وری، 36(1)، 141-162. https://dorl.net/dor/20.1001.1.27169979.1395.10.1.7.7

نصیرزاده، فرزانه و مرندی، زکیه.(1400). رابطه بین مسئولیت‌پذیری اجتماعی و بحران های مالی با تاکید بر نقش ارتباطات سیاسی. اقتصاد باثبات، 2 (2)، 81-108.https://doi.org/10.22111/sedj.2021.40066.1124

Arantes, V. A., Dicko, S., & Soares, R. O. (2024). Firms’ political connections and performance in Brazil and Canada: an analysis of the effect of country institutional factors. Journal of Management and Governance, 28(1), 63-112. https://doi.org/10.1007/s10997-022-09666-1

Arli, D. & Tjiptono, F. (2014). Does corporate social responsibility matter to consumers in Indonesia?, Social Responsibility Journal, 10(3), 537 – 549. https://doi.org/10.1108/SRJ-01-2013-0007

Awa, H. O., Etim, W., & Ogbonda, E. (2024). Stakeholders, stakeholder theory and Corporate Social Responsibility (CSR). International Journal of Corporate Social Responsibility, 9(1), 11. https://doi.org/10.1186/s40991-024-00094-y

Baker, M., & Wurgler, J. (2007). Investor Sentiment in the Stock Market. Journal of Economic Perspectives, 21, 129-151. https://doi.org/10.1257/jep.21.2.129

Barauskaite, G., & Streimikiene, D. (2021). Corporate social responsibility and financial performance of companies: The puzzle of concepts, definitions and assessment methods. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 28(1), 278-287. https://doi.org/10.1002/csr.2048

Barnett, M.L. and Salomon, R.M. (2012) Does It Pay to Be Really Good? Addressing the Shape of the Relationship between Social and Financial Performance. Strategic Management Journal, 33, 1304-1320. http://dx.doi.org/10.1002/smj.1980

Bauman, C. W., & Skitka, L. J. (2012). Corporate social responsibility as a source of employee satisfaction. Research in organizational Behavior, 32, 63-86. https://doi.org/10.1016/j.riob.2012.11.002

Carroll, A. B. (1991). The pyramid of corporate social responsibility: Toward the moral management of organizational stakeholders. Business horizons, 34(4), 39-48. https://doi.org/10.1016/0007-6813(91)90005-G

Catacutan, K. J., Austria, K. D., Cusipag, M. J., Marcos, P., Ramos, C. K., & Tungpalan, G. (2024). Corporate Social Responsibility and Financial Performance of Automotive Companies: A Basis for Corporate Social Responsibility Framework. Indonesian Journal of Business Analytics, 4(5), 2033-2052. https://doi.org/10.55927/ijba.v4i5.11444

Faisal, F., Ridhasyah, R., & Haryanto, H. (2023). Political connections and firm performance in an emerging market context: the mediating effect of sustainability disclosure. International Journal of Emerging Markets, 18(10), 3935-3953. https://doi.org/10.1108/ijoem-07-2020-0753

Garrouch, H., Hamdi, B., Mejri, T., & Sbai, H. (2023). Corporate Social Responsability and firm financial performance: the mediating role of political connection (No. hal-04281418).

Heitz, A., Wang, Y., & Wang, Z. (2023). Corporate political connections and favorable environmental regulatory enforcement. Management Science, 69(12), 7838–7859. https://doi.org/10.1287/mnsc.2020.3931

Hillman, A. J., & Hitt, M. A. (1999). Corporate political strategy formulation: A model of approach, participation, and strategy decisions. Academy of Management Review. 24 (4), 825–842. https://doi.org/10.5465/amr.1999.2553256

Hillman, A. J., Keim, G. D., & Schuler, D. 2004. Corporate political activity: A review and research agenda. Journal of Management. 30 (6), 837–857. https://doi.org/10.1016/j.jm.2004.06.003

Jamali, D., & Mirshak, R. (2007). Corporate social responsibility (CSR): Theory and practice in a developing country context. Journal of business ethics, 72, 243-262. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9168-4

Jo, H., & Harjoto, M. A. (2012). The Causal Effect of Corporate Governance on Corporate Social Responsibility. Journal of Business Ethics, 106, 53-72. https://doi.org/10.1007/s10551-011-1052-1

Khan, A., Afeef, M., Ilyas, M., & Jan, S. (2024). Does CSR committee drive the association between corporate social responsibility and firm performance? International evidence. Managerial Finance, 50(1), 50-74. https://doi.org/10.1108/MF-10-2022-0508

Lin, W. L., Ho, J. A., & Sambasivan, M. (2018). Impact of corporate political activity on the relationship between corporate social responsibility and financial performance: a dynamic panel data approach. Sustainability, 11(1), 60. https://doi.org/10.3390/su11010060

Margolis, J. D., & Walsh, J. P. (2003). Misery loves companies: Rethinking social initiatives by business. Administrative science quarterly, 48(2), 268-305. https://doi.org/10.2307/3556659

Martinez-Conesa, I., Soto-Acosta, P., & Palacios-Manzano, M. (2017). Corporate social responsibility and its effect on innovation and firm performance: An empirical research in SMEs. Journal of cleaner production, 142, 2374-2383. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.11.038

Oncioiu, I., Petrescu, A. G., Bîlcan, F. R., Petrescu, M., Popescu, D. M., & Anghel, E. (2020). Corporate sustainability reporting and financial performance. Sustainability, 12(10), 4297. https://doi.org/10.3390/su12104297

Orlitzky, M., Schmidt, F. L., & Rynes, S. L. (2003). Corporate social and financial performance: A meta-analysis. Organization studies, 24(3), 403-441. https://doi.org/10.1177/0170840603024003910

Piotroski, J. D., Wong, T. J., & Zhang, T. (2015). Political incentives to suppress negative information: Evidence from Chinese listed firms. Journal of Accounting Research, 53 (2), 405–459. https://doi.org/10.1111/1475-679X.12071

Richter, B. K., Samphantharak, K., & Timmons, J. F. (2009). Lobbying and taxes. American Journal of Political Science, 53 (4), 893–909. https://doi.org/10.1111/j.1540-5907.2009.00407.x

Saeed, A., Belghitar, Y., & Clark, E. (2015). Political connections and leverage: Firm‐level evidence from Pakistan. Managerial and Decision Economics, 36(6), 364-383. https://doi.org/10.1002/mde.2674

Selin, M., Joni, J., & Ahmed, K. (2023). Political affiliation types and corporate social responsibility (CSR) commitment: Evidence from Indonesia. Journal of Accounting & Organizational Change, 19(1), 24-39. https://doi.org/10.1108/JAOC-08-2021-0109

Servaes, H., & Tamayo, A. (2014). How do industry peers respond to control threats?. Management Science, 60(2), 380-399. https://doi.org/10.22099/jaa.2024.48344.2369

Waluyo, W. (2017). Firm size, firm age, and firm growth on corporate social responsibility in Indonesia: The case of real estate companies. European Research Studies Journal, 0(4A), pages 360-369. https://ersj.eu/journal/840

Xu, S., & Liu, D. (2020). Political connections and corporate social responsibility: Political incentives in China. Business Ethics: A European Review, 29(4), 664-693. https://doi.org/10.1111/beer.12308

Yassin, Y., & Beckmann, M. (2024). CSR and employee outcomes: A systematic literature review. Management Review Quarterly, 1-47. https://doi.org/10.1007/s11301-023-00389-7