نقش واسطه‌ای عزت‌نفس در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و ناتوانی هیجانی کارکنان زن

بزرگمهر, سیما; جاجرمی, حامد; نوری, جعفر

doi:10.22034/necsbm.2025.525419.1123

نقش واسطه‌ای عزت‌نفس در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و ناتوانی هیجانی کارکنان زن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سیما بزرگمهر ¹

حامد جاجرمی ²

جعفر نوری ³

¹ گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.

² مرکز مشاوره آستان مهر رضوی مشهد، مشهد، ایران.

³ گروه روانشناسی. دانشگاه تربیت معلم مشهد. واحد شهید بهشتی، مشهد، ایران

10.22034/necsbm.2025.525419.1123

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بررسی نقش واسطه‌ای بررسی نقش واسطهای عزتنفس در رابطه بین سبکهای دلبستگی و ناتوانی هیجانی کارکنان زن متاهل آموزش و پرورش ناحیه 7 مشهد انجام گرفت. این پژوهش از نوع معادلات ساختاری بوده است. همچنین روش نمونه گیری آن به‌صورت در دسترس بوده که بر روی 210 نفر از کارکنان زن متاهل آموزش و پرورش ناحیه 7 شهر مشهد صورت گرفته است. از پرسشنامه عزتنفس روزنبرگ، ناتوانی هیجانی تورنتو و سبک‌های دلبستگی کولینز و رید برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. همچنین تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش همبستگی تحلیل مسیر در مدلسازی معادلات ساختاری به کار گرفته شده است. پس از اصلاح مدل، نشان داده شد که سبک دلبستگی اجتنابی با عزت نفس و ناتوانی هیجانی و همچنین عزت نفس با ناتوانی هیجانی رابطه معنادار دارند. همچنین سبک دلبستگی اجتنابی باعث کاهش عزت نفس و افزایش ناتوانی هیجانی می شود و همچنین کاهش عزت نفس باعث کاهش ناتوانی هیجانی می شود.

کلیدواژه‌ها

ناتوانی هیجانی

عزت نفس

سبک‌های دلبستگی

کارکنان زن

موضوعات

روانشناسی

عنوان مقاله English

The mediating role of self-esteem in the relationship between attachment styles and emotional dysfunction among female employees

نویسندگان English

Sima Bozorgmehr ¹

Hamed Jajarmi ²

Jafar Nouri ³

¹ Department of Psychology,, Bojnourd branch, Islamic Azad University, Bojnourd , Iran.

² Astan Mehr Razavi Consulting Center, Mashhad, Mashhad, Iran.

³ Ph.D in Psychology, Department of Psychology, Mashhad teacher training university. Shahid Beheshti branch, Mashhad, Iran

چکیده English

This study investigated the mediating role of self-esteem in the relationship between attachment styles and alexithymia among married female employees. Using a descriptive-correlational design with Structural Equation Modeling (SEM), data were collected from 210 participants in District 7 of the Mashhad Department of Education via convenience sampling. Instruments included the Rosenberg Self-Esteem Scale, the Toronto Alexithymia Scale, and the Collins and Read Attachment Questionnaire. Path analysis revealed that an avoidant attachment style significantly correlates with decreased self-esteem and increased alexithymia. Furthermore, the findings demonstrated that self-esteem significantly mediates the relationship between attachment styles and alexithymia; specifically, lower self-esteem contributes to higher levels of emotional difficulty. These results underscore self-esteem as a critical psychological mechanism. Consequently, interventions aimed at enhancing self-esteem could serve as an effective protective strategy to mitigate the adverse emotional consequences associated with insecure attachment styles in workplace environments.

کلیدواژه‌ها English

Alexithymia

self-esteem

attachment styles

female employees

ابوالقاسمی، عباس، رضایی جمالویی، حسن و حرفتی، رعنا (1390). ارتباط بین نارسایی هیجانی، کودک آزاری و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان پسر دبیرستانی، اندیشه های نوین تربیتی، 7(3)، 135-155. https://doi.org/10.22051/jontoe.2011.137

بشارت، محمدعلی، شریفی، ماندانا و ایروانی، محمد (۱۳۸۸). بررسی سبکهای دلبستگی و مکانیسم دفاعی. فصلنامه دانشور، ۱۹، 35-49. https://civilica.com/doc/1494348

بشارت، محمدعلی. (1387). نارسایی هیجانی و سبک های دفاعی. اصول بهداشت روانی، 10(3 (پیاپی 39))، 181-190. https://sid.ir/paper/88585/fa

بشارت، محمدعلی (۱۳۸۸). رابطه نارساییهیجانی و سبکهای مقابله با استرس. اندیشههای نوین تربیتی، ۵ (۴)، 9- 27. https://www.magiran.com/p714722

بشارت، محمدعلی و پویش، گنجی (۱۳۹۱). نقش تعدیلکنندهی سبکهای دلبستگی در رابطهی بین ناگویی هیجانی و رضایت زناشویی. اصول بهداشت روانی، دوره۱۴(59)، 324-۳35. https://doi.org/10.22038/jfmh.2012.891

حشمتی، رسول، قربانی، نیما، رستمی، رضا احمدی، محسن. اخوان، حمید (۱۳۸۹). بررسی مقایسهای ناگویی خلقی در بیماران مبتلا به اختلالات سایکوتیک، غیرسایکوتیک و افراد بهنجار، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان، ۱۷ (۱)، ۵۹-۶۱. https://bjcp.ir/browse.php?a_id=384&sid=1&slc_lang=fa

منصور حکیم جوادی، محمدعلی، مظاهری، مسعود غلامعلی لواسانی، مهدیه بابا ربیع (1386). مقایسه رابطه ناتوانیهیجانی و استرس و دلبستگی در زوجهای در شرف طلاق خانواده پژوهی، 3(4)، 811-825. http://noo.rs/VQmkX

فریده حمیدی، بهار (1386). بررسی رابطه سبکهای دلبستگی با رضایتمندی زناشویی در دانشجویان متاهل دبیری، فصلنامه خانواده پژوهی بهار، 3(9)، 443-453. http://noo.rs/P2y2L

حیدری، علیرضا و نامجوسنگری، زهرا (1390). مقایسه ناتوانی هیجانی و استرس بین کارکنان مرد و زن متاهل شرکت ملی حفاری اهواز. یافتههای نو در روانشناسی، 5(20)، ۲۱-۶۰. https://www.magiran.com/p692658

نجاتبخش اصفهانی، لیلا و گرجی، یوسف (1396). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر عزت نفس نوجوانان دختر دارای افسردگی شهر اصفهان، کنگره بین المللی بهداشت روان وعلوم روانشناختی. تهران. https://civilica.com/doc/661149

Connelly, M., & Denney, D. R. (2007). Regulation of emotions during experimental stress in alexithymia. Psychosomatic Review, 62(6), 649-656. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2006.12.008

Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58(4), 644-663. https://doi.org/10.1037/0022-3514.58.4.644

Fukunishi, I., Sei, H., Morita, Y., & Rahe, R. H. (2010). Sympathetic activity in alexithymics with mother’s lowcare. Journal of Psychosomatic Research, 6, 579–589 https://doi.org/10.1016/s0022-3999(98)00083-x

Goldberg, S. (2013). Recent developments in attachment theory and research. Canadian. Journal of Psychiatry,36,393-400. https://doi.org/10.1177/070674379103600603

Guttman, H., & Laporte, L. (2002). Alexithymia, Empathy, and Psychological Symptoms in a Family Context. Comprehensive Psychiatry, 43, 448-455. http://dx.doi.org/10.1053/comp.2002.35905

Haviland, M. G., Warren, W. L., & Riggs, M. L. (2000). An observer scale to measure alexithymia. Psychosomatics, 41, 385–392. https://doi.org/10.1176/appi.psy.41.5.385

Kernis, M.H. (1995). Efficacy, Agency, and Self-Esteem. In: Kernis, M.H. (eds) Efficacy, Agency, and Self-Esteem. The Springer Series in Social Clinical Psychology. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-1280-0_12

Leary, M.R, & Downs, D.L. (1995). Interpersonal functions of the self esteem motive: the self esteem system as a sociometer. In M.H.

Lee, Y. J., Yu, S.-H., Cho, S.-J., Cho, I. H., Koh, S.-H., & Kim, S. J. (2010). Direct and indirect effects of the temperament and character on alexithymia: A pathway analysis with mood and anxiety. Comprehensive Psychiatry, 51(2), 201–206. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2009.06.001

Mäkikangas, A. Kinnunen, U. & Feldt, T. (2004). Self-Esteem, Dispositional Optimism, and Health: Evidence from Cross-Lagged Data on Employees. Journal of Research in Personality, 38(6), 556–575. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2004.02.001

Rosenberg M. Society and the adolescent selfimage. Princeton, NJ: Princeton University Press.1965. Sifneos, P. E. (1973). The prevalence of alexithymic characteristics in psychosomatic patients. Psychotherapy and Psychosomatics, 22(2–6), 255–262 https://doi.org/10.1159/000286529

Taylor, G. J., Bagby, R. M., & Parker, J. D. A. (1997). Disorders of affect regulation. Alexithymia in medical and psychiatric illness in R. verissimo & R. mota-Cardoso (Eds.), (pp. 301-319). Cambridge University Press. http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511526831

Teixeira, R. C. R., Ferreira, J. H. B. P., & Howat-Rodrigues, A. B. C. (2019). Collins and Read Revised Adult Attachment Scale (RAAS) validity evidences. Psico, 50(2), e29567. https://doi.org/10.15448/1980-8623.2019.2.29567

Toronto Ataxia-Scale-Questionnaire (2005) https://novopsych.com/assessments/formulation/toronto-alexithymia-scale/